Dharm

આ મંદિરમાં થાય છે ભગવાન શિવના ગુરુના દર્શન, ભોલેનાથને માનતા હોય તો વાંચો સ્ટોરી

નાશિક શહેરના પ્રખ્યાત પંચવટી વિસ્તારમાં ગોદાવરી કાંઠે નજીક કપાલેશ્વર મહાદેવ મંદિર આવેલું છે. પુરાણોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભગવાન શિવ અહીં રહેતા હતા. દેશનું આ પહેલું મંદિર છે જ્યાં નંદી ભગવાન શિવની સામે નથી. આ તેની વિશેષતા છે. અહીં નંદીની ગેરહાજરીની વાર્તા ખૂબ જ રસપ્રદ છે. એક દિવસ ઇન્દ્ર સભામાં બ્રહ્મદેવ અને શંકર વચ્ચે વિવાદ થયો. તે સમયે બ્રહ્મદેવના પાંચ ચહેરા હતા. ચાર મુખ વેદોચરણ કરતા હતા અને પાંચમાપ નિંદા કરતો હતો. એ નિંદા સાથે ભગવાન શિવએ તે ચહેરાને કાપી નાખ્યો હતો. તે ચહેરો લગાડીને પાછોહતો. આ ઘટનાને લીધે શિવજીએ બ્રહ્મચર્યનું પાપ લાગી ગયુંહતું . શિવ તે પાપથી મુક્તિ મેળવવા માટે બ્રહ્માંડમાં ભ્રમણ કરી રહ્યા હતા . પરંતુ તે મુક્તિનો કોઈ ઉપાય મળતો ના હતો.

એક દિવસ તે સોમેશ્વરમાં બેઠો હતો ત્યારે એક ગાય અને તેનો વાછરડો બ્રાહ્મણના ઘરની સામે ઉભો હતો. તે બ્રાહ્મણ વાછરડાના નાકમાં દોરડા નાખવા જતો હતો. વાછરડું વિરોધમાં હતું. વાછરડાએ બ્રાહ્મણના કામના વિરોધમાં વાછરડું તેને મારી નાખવા માગતો હતો. તે સમયે ગાયે તેને કહ્યું, “આવું ન કરો, તમે બ્રહ્મનું હત્યાનું પાપ લાગશે..

આ બાદ વાછરડાએ જવાબ આપ્યોહતો કે, “બ્રહ્મહત્યાના પાપની મુક્તિ મેળવવાનો ઉપાય હું જાણું છું.”

આ સંવાદ સાંભળીને શિવજીના મનમાં કુતૂહલ થયું. વાછરડાએ તેના નાકમાં દોરડું નાખવા આવેલા બ્રાહ્મણ પર શીંગડાથી પ્રહાર કર્યો. બ્રાહ્મણ મૃત્યુ પામ્યો. બ્રહ્નહત્યાને કારણે વાછરડાનો ભાગ કાળો થઈ ગયો હતો. તે પછી વાછરડું બહાર આવ્યું. શિવ પણ તેની પાછળ ગયા. વાછરડું ગોદાવરી નદીના રામ કુંડ પાસે ગયો. તેણે ત્યાં સ્નાન કર્યું. સ્નાન કરવાથી બ્રાહ્મણની હત્યા દૂર થઈ. વાછરડાએ તેનો સફેદ રંગ ફરીથી મેળવ્યો.

વાછરડાને સ્નાન કર્યા પછી ભગવાન શિવએ પણ રામ કુંડમાં સ્નાન કર્યું હતું. તે ન બ્રાહ્મણની હત્યાથી મુક્તિ મળીગઈ . આ ગોદાવરી નદી પાસે એક ટેકરી હતી. શિવ ત્યાં ચાલ્યા ગયા. તેમને ત્યાં જતા જોઈને ગાયનું વાછરડું (નંદી) પણ ત્યાં આવી ગયું. તે નંદીને કારણે જ શિવજી બ્રહ્માની હત્યાથી મુક્ત થયા હતા. તેથી તેઓ નંદીને ગુરુ માનતા હતા અને તેમની સામે બેસવાની ના પાડી હતી. તેથી જ આ મંદિરમાં કોઈ નંદી નથી. કહેવાય છે કે આ નંદી ગોદાવરીના રામકુંડમાં આવેલી છે. આ મંદિરનું ઘણું મહત્વ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે બાર જ્યોતિર્લિંગ પછી આ મંદિરનું મહત્વ છે.

પ્રાચીન સમયમાં આ ટેકરી પર શિવની પિંડી હતી, પરંતુ હવે અહીં એક વિશાળ મંદિર છે. પેશ્વાના કાર્યકાળ દરમિયાન મંદિરનું નવીનીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. મંદિરની સીડી સામે ગોદાવરી નદી વહેતી જોવા મળે છે. તેમાં પ્રખ્યાત રામ કુંડ છે. ભગવાન રામે આ તળાવમાં તેમના પિતા રાજા દશરથનું શ્રાદ્ધ કર્યું હતું. આ સિવાય આ સંકુલમાં ઘણા મંદિરો છે.

કપાલેશ્વર મંદિરની સામે જ ગોદાવરી નદી પારનું પ્રાચીન સુંદર નારાયણ મંદિર છે. ર્ષમાં એકવાર હરિહર મહોત્સવ વ થાય છે. તે સમયે કપાલીશ્વર અને સુંદર નારાયણ બંનેને ગોદાવરી નદી પાસે લાવવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેઓ એકબીજાને મળાવે છે. અભિષેક કરે છે. આ ઉપરાંત મહાશિવરાત્રી પર કપાલેશ્વર મંદિરમાં પણ મોટી ઉજવણી થાય છે. શ્રાવણના સોમવારે ખૂબ જ ભીડ છે.

Leave a Reply